W końcu lipca 2011 r. w Europie funkcjonowało 1190 funduszy typu ETF (tzw. primary listings) (łączna liczba linii notowań – total listings – wyniosła 4173), a ich łączne aktywa wynosiły 324,4 mld USD. Tytuły uczestnictwa tych funduszy były notowane na 18 giełdach. Ich dostarczycielami (providerami) było 35 instytucji finansowych.

Liczba funduszy

Największą reprezentację w gronie funduszy ETF w Europie posiadają podmioty akcyjne (769 funduszy). W obrębie tej grupy najwięcej funduszy posiada ekspozycję na rynki emerging markets (150), ekspozycję sektorową na rynek europejski (121), ekspozycję krajową na rynek europejski (116). Drugą pod względem liczebności grupą są fundusze ETF o stałym dochodzie (213 podmiotów), natomiast trzecią fundusze towarowe (80 podmiotów). Pozostałe grupy exchange-traded funds obecne w Europie to: fundusze odwrotne (inverse – pozwalające zarabiać na spadkach indeksów) – 53, fundusze lewarowane (leveraged – wykorzystujące dwukrotną lub trzykrotną dźwignię) – 27, fundusze odwrotne lewarowane (leveraged inverse) – 21, fundusze alternatywne – 17, fundusze mieszane – 6 oraz fundusze walutowe – 4.

Największa liczba funduszy ETF funkcjonujących na europejskich giełdach papierów wartościowych replikuje indeksy stworzone przez MSCI (287) i STOXX (279) (są to przede wszystkim indeksy rynków akcji); stosunkowo dużo funduszy naśladuje także zachowanie indeksów Markit (111) (to indeksy rynku papierów dłużnych), FTSE (94) i Standard & Poor`s (61).

Aktywa funduszy

Największy udział w europejskim rynku exchange-traded funds biorąc za kryterium wartość zgromadzonych aktywów posiadają fundusze akcji (222,1 mld USD – 68,5% rynku). Fundusze o stałym dochodzie (obligacji i pieniężne) gromadzą aktywa sięgające 60,1 mld USD (18,5% rynku), zaś fundusze towarowe 33,5 mld USD (10,3% rynku). Szczegółowa struktura europejskiego rynku funduszy ETF uwzględniająca rodzaj ekspozycji tych podmiotów pokazuje, iż najwięcej środków finansowych ulokowanych jest w funduszach akcyjnych z ekspozycją krajową (60,3 mld USD), w funduszach dłużnych (60,1 mld USD), w funduszach akcyjnych z ekspozycją na rynki wschodzące (41,9 mld USD) oraz w funduszach towarowych (33,5 mld USD).

Listę największych funduszy ETF funkcjonujących na rynku europejskim otwierają: iShares DAX (DE) (fundusz replikujący najważniejszy indeks niemieckiego rynku akcji – DAX) (14,9 mld USD), iShares S&P 500 (fundusz replikujący flagowy indeks amerykańskiego rynku akcji (9,8 mld USD), ZKB Gold ETF (CHF) (największy w Europie towarowy ETF dający ekspozycję na rynek złota (9,1 mld USD) oraz db x-trackers DAX ETF (8,1 mld USD).

Czołowymi indeksami odwzorowywanymi przez fundusze ETF na Starym Kontynencie – pod względem wartości zgromadzonego kapitału – są indeksy STOXX (98,3 mld USD – 30,3% rynku) oraz MSCI (76,7 mld USD – 23,7% rynku). Kolejne pozycje w tym zestawieniu zajmują indeksy FTSE (22,3 mld USD), Markit (22,2 mld USD), Standard & Poor`s (17,0 mld USD) oraz Barclays Capital (9,9 mld USD).

Providerzy funduszy

Biorąc pod uwagę strukturę podmiotową europejskiego funduszy ETF, największą ofertą (primary listings) dysponują następujący providerzy: db x-trackers (Deutsche Bank) – 172 fundusze, iShares (BlackRock) – 168 funduszy, Lyxor Asset Management (Societe Generale) – 163 fundusze, Amundi ETF – 99 funduszy oraz Commerzbank – 94 fundusze. Jeżeli uwzględni się ogólną liczbę linii notowań funduszy ETF (total listings) na czele takiego zestawienia znajdują się: iShares (761), db x-trackers (701), Lyxor Asset Management (655), Commerzbank (373) i Amundi ETF (339).

Nieco inaczej prezentuje się klasyfikacja największych instytucji rynku exchange-traded funds w Europie stworzona na podstawie wartości aktywów zarządzanych przez poszczególnych providerów (asset under management – AUM). Choć i w tym przypadku trzy pierwsze pozycje zajmują iShares (36,7% rynku – 119,2 mld USD), db x-trackers (16,1% - 52,1 mld USD) i Lyxor Asset Management (15,4% - 50,1 mld USD), które to podmioty są zdecydowanymi liderami pod tym względem, kolejność na dalszych miejscach odbiega od zestawienia bazującego na liczbie zarządzanych funduszy. Na podkreślenie zasługuje zwłaszcza piąta pozycja Zurich Cantonal Bank, który – choć ma w swojej ofercie jedynie siedem funduszy ETF – wyprzedza w klasyfikacji wiele renomowanych instytucji finansowych (tak wysokie miejsce to przede wszystkim rezultat ogromnych aktywów zgromadzonych przez ZKB Gold ETF). Ogółem fundusze ETF w Europie oferuje 35 instytucji finansowych.